چاغ (زامان ،وقت)     

ساناق(Sanaq)  = ثانیه

چاغلا(Çağla)=ساعت،زمان سنج

گوندوز(Gündüz)   =روز

یئدیلیYedilik) (   =هفته

گون(Gün )=عمر

گئجه یاریسی(Gecə yarısı)=نصف شب

دان(Dan)=صبح سحر

دان(Dan)=شرق سپیده

گون اؤرتا(Gün orta)=ظهر

آخشام اوستو(Axşam üstü)=بعد از ظهر

گئجه نین بیرینجی یاریسی(Gecnin birinci yarısı)=نیمه اول شب

گونش دؤغان(Günəş doğan)=مشرق

دؤغو(Doğu)=شرق

باتی(Batı)=غرب،مغرب

بوگون(Bugün)=امروز

یارین(Yarın)=فردا

دونه ن(Dünən)=دیروز

اؤته ن گون(Ötan gün)=روزگذشته

گه لن گون(Gələn gün)=روزآینده

بو گئجه(Bugacə)=امشب

دون گئجه(Dün gecə)=دیشب

سیراغا گئجه(Sırağa geçə)=پریروز

بئش گون اؤنجه(Beşgün önçə)=پنج روز پیش

اؤته ن ایل(Ötən il)=سال گذشته

کئچه ن ایل،آی(Keçən il – ay)=سال،ماه گذشته

بوتون گوندوزو(Bütün gündüzü)=تمام روزرا

گوندوزو باشاباش(Gündüzü başabaş)=سراسرروزرا

بوگون نه گونودور؟(Bugün nə gündür)=امروز چه روزی

چاغ نه دیر(Çağ nədir)=وقت چیه

اوچه ایشله ییر(üçə işləir)=به سه مانده

چاغلا دؤرددیر(Çağ dürddür)=ساعت 4 است

نه چاغ گلیم؟(Nəçağ galim)= چه وقت بیایم؟

اؤن بیری کئچیر(Onbiri keçir)=از یازده گذشته

اؤن ایکی نین یاریسی(Onikinin yarısı)=یازده ونیم

ایکی چاغلا ایچینده(İki çağla içində)=در مدت دو ساعت

ییرمی ده یقه دن بیر(Yirmidəyzqədən bir)=از هر بیست دیقه

چاغقاجیم یاتیب(Çağqaçım yatib)=ساعتم کار نمی کنی

دؤنه ر(Dönər)=دوره ،روزگار

دؤنه رین نئجه دیر؟(Dönərin naçədir)=روزگارت چطر است؟

دؤنه رگه م دؤنوب(Dönərgam dönüb)= بد آورده ام

آخشام چاغی(Axşam çağı)=هنگام عصر

گون اؤرتا چاغی(Gün ortaçağı)=هنگام ظهر

گئجه چاغی(Gecəcağı)= هنگام شب

چاغ آشیری(Çağ aşır)ı=به مرور زمان

بیر گونلوک(Birgünlük)=یک روزه

گونده لیک(Gündəlik)=روزانه

گون آشیری(Gün aşırı)= یک روز درمیان

ایلده ن ایله(İldən ilə)=سال به سال

بوتون گونومو(Bütün günümü)=تمام عمرم را

اؤباشدان(Obaşdan)=سپیده صبح،اول صبح

لغاتی درباره مشاغل  

((چاپخانه ونویسندگی،عکاسی،آرایشگری،خیاطی))

عمومی سؤزلر:

اؤجه‌شگه‌ن: سورتوشگه‌ن، موزاحیم

اؤدمه‌ک: برابری کردن، جبران کردن( بو اونو اؤد‌ه‌ر)

ائرته: تئز

ائشخیره‌ک: سکسکه

ائله: همان طوری، آن طور .و..

ائونه: وعده غذایی

ائیمین: آرام، فوغارا، سالم ساکت

ائینی اؤزینده دگیل: حالش گرفته است، بد حال است( بیشتر از لحاظ روانی منظور است)

ائینی آچیلیب: حالش خوب شده

ائینی مه‌ک: به سعادت رسیدن ( او اوغلان ائنی مه‌ز)

آدامدی ها لواق دگیل: آدمه علف هرز که نیست

آدلاماج: در وسط رود سنگ می ریزند تا از آب بالا بیاید و بتوتنند از طریق آن به این ور ـ آن ور رود رفت و آمد کنند. برای اینکار مجبورند که از کنار رود روی سنگها پریده و از آن به آن ور رود

ارجاغاز: اره کیچیلتمه‌ک اوچون دییه‌للـه‌ر

ارغه‌ج:

ارینجه‌ک، ارینگه‌ج، ارینگه‌ژ،ارینگه‌ش: تنبل، کسی که انجام کار ساده هم برایش سنگین است و در انجام آن تنبلی می‌کند

آزماق: گم شدن، راه را گم کردن

آسغیراق: عطسه

منبع:Http://www.sozluk.blogfa.com

اعضای بدن(پزشکی)

باش بارماق:انگشت شصت------------------------------دیرناق:ناخن

چه چه له بارماق:انگشتانگشت کوچک-----------------نفس بوروسو:نای

شهادت بارماقی:انگشت اشاره--------------------------مه مه نین باشی:نوک پستان

ال بارماقی:انگشت دست--------------------------------دیلین اوجو:نوک زبان

اورتا بارماق:انگشت وسط-----------------------------شاه دامار:ورید

آیاق بارماقی:انگشت پا--------------------------------مالیه:حسابداری

آپاندیس:آپاندیس---------------------------------------لیفت:آسانبر

دیرسک:آرنج------------------------------------------اینفورماسیا:اطلاعات

تؤره مه اور قانیزمی:آلت تناسلی----------------------ساریماق:پانسمان

قاش:ابرو----------------------------------------------تعجیلی یاردیم:اورژانس

کله سومویو:جمجمه،آهیانه----------------------------ایگنه:آمپول

یان:باسن-----------------------------------------------قلب حصه سی:بخش قلب

قول:بازو----------------------------------------------عمومی حصه:بخش عمومی

بارماقلارین بندی:بند انگشت--------------------------لابروتوریا:آزمایشگاه

بورون:بینی-------------------------------------------رادیولوگیا:رادیولوژی

کیرپیک:پلک------------------------------------------شعبه:بخش

خایا:بیضه---------------------------------------------سونوگرافیا:سونوگرافی

منبع :http://sozluk.blogfa.com/post-55.aspx

اسفندین ۲ آنا دیلین گونون یاددان آپارمیاق

منیم دیلیم اولن ده ییر

                          باشقا دیله دونن ده ییر    

                 حئیواناتین آدی

دستور زبان ترکی

 
نویسنده: احمد کاویانپور

منبع :http://www.golha.net/urmu/dastur_zaban/index_dastur_zaban.htm?u=Hamed

لغات7    يئديمجي سوزلوک

من سئويرم آذربايجان ائليني،

اؤيره نيرم اونون شيرين ديليني،

بو ديل اجداديمين حيات سسي دير،

اودلار يوردوموزون اود نفسي دير!

لغت	ايضافه توضيح (توضيح اضافه)	معني Aday
اورپك	باش اؤرتوگو- چرقت	چادر،چارقت،روسري
بولانليق	كئدر	تيره، سياهي
قوبولار	باتلاقلار	باتلاق ها،پستي ها
بويلارين	دستانلارين	عياران
پئشه	حرفه	حرفه،كاري كه كسي درآن ماهرباشد
سومورروردولار	سورماق (ائتمك)	پرسيدن،در برخي جاها: ليسيدن
كوشولتو	سس	صدا،آمدن ناگهاني صدا
قاپسانماق	اؤزونه يئر آچماق	براي خودجاكردن(دربرخي جاها: پررويي)

فلکلور

ميرهدايت حصاری

   فولکلور فرانسه جه دن آلينميش ايکی فولک (خالق)  و لور (ادبيات، بيلگی...) کلمه لريندن تشکيل تاپميش مرکب بير کلمه دير.

   آذربايجان عالملری بونو «شفاهی خالق ادبياتی» آدلانديراراق، اونو يالنيز آغيز ادبياتينا (آغيزدان چيخان سؤزلره) حتی بعضا يالنيز منظوم سؤزلره شامل ائتميشلر. هر چند کی، فولکلوريک  ادبياتيميز چوخلوقدا شعر حالتينده دير، لاکين گؤرونورکی، بو معنا و مضمون هئچ ده بيزی مقصودوموزا ياخينلاشديرا بيلمز. چوخ شئی لر وارکی، آغيزدان  چيخماقدا شفاهی خلق ادبياتی ساييلمير. آمما فولکلور ساييلا بيله ر. مثلا : عادتلر، عنعنه لر، توی- ياس و سايره مراسملر، اويونلار و غيره لر... فولکلورون ان اؤنملی بير حيصه سی کيمی نظره آلينا بيلرلر. چونکی اونلاردا هئچ يئره يازيلماييب و گؤر- گؤتور ساياغی ايله نسل لردن نسل لره کؤچوب و خالقلارين فرهنگ لرينی (کولتورونو) تشکيل  ائدير. بونا گؤره فارس فولکلور شناسلاری کيمی اونو «فرهنگ عاميانه» (عوام  کولتورو)، خالق کولتورو کيمی معنا ائتسه ک داها دا مقصودا اويغون اولا بيلر.

   فولکلور دا بير ميللتين گئچميشی ياشايير. او بير گوزگو کيمی خالقين گوردوگو  حادثه لری و باشلارينا گله ن بلالری، اونلارين ظلمه، عدالتسيزليگه قارشی آپارديقلاری مبارزه لری، شن ليک لرينی، غصه لرينی، اميد و آرزولارينی، نفرت و ايسته کلرينی، عادت و عنعنه لرينی عکس ائتديرير.

منبع :http://www.varliginsesi.com/vs10/vs1005.htm 

  منبع :http://www.Shairlerimiz __.htm

 

كلمه	معني
اوتاق یولداشی	هم اوتاقی
گونده لیک	روزانه،روزنامه
یاتاق	رختخواب
سؤیکنمک	تکیه دادن
درگی	نشریه
اوخشارلیق	تشابه
قابیق	جلد
کیمسه	هیچ کس
ایلگی	رابطه
رغمأ	علی رغم

                                                       ادامه سی اوبیری صفحده

منبع :http://sozluk.blogfa.com/post-6.aspx

لغات 4 Dordumüncü Sozlük

لغات 3 OÇUNCU SOZLÜK